Thực Trạng Sử Dụng Túi Ni Lông Hiện Nay tại Việt Nam

Trong bối cảnh toàn cầu đang đối mặt với cuộc khủng hoảng môi trường do rác thải nhựa gây ra, Việt Nam không nằm ngoài vòng xoáy đó. Là một quốc gia đang phát triển với dân số hơn 100 triệu người và tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, việc sử dụng túi ni lông đã trở thành một thói quen hàng ngày, nhưng đồng thời cũng là nguồn gốc của “ô nhiễm trắng” nghiêm trọng. Theo các báo cáo gần đây từ Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT), Việt Nam đang là một trong những quốc gia hàng đầu châu Á về lượng rác thải nhựa, với túi ni lông chiếm tỷ lệ lớn trong số đó.

Thực trạng sử dụng túi ni lông tại Việt Nam hiện nay

I. Thực trạng sử dụng túi ni lông hiện nay tại Việt Nam: Con số báo động

Theo dữ liệu từ Bộ TN&MT và các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới (WB), Việt Nam thải ra khoảng 1,8 triệu tấn rác thải nhựa mỗi năm, trong đó túi ni lông chiếm một phần đáng kể, lên đến hơn 30 tỷ chiếc. Điều này đồng nghĩa với việc mỗi hộ gia đình Việt Nam sử dụng trung bình khoảng 1 kg túi ni lông mỗi tháng, hoặc tương đương 5-7 chiếc túi mỗi ngày. Tại hai thành phố lớn là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, lượng rác thải nhựa và túi ni lông thải ra môi trường đạt khoảng 80 tấn mỗi ngày, trong đó túi ni lông chiếm 7-8% tổng lượng, tức khoảng 5,6-6,4 tấn.

Một khảo sát năm 2021 tại 48 siêu thị ở Hà Nội cho thấy, mỗi ngày có hơn 104.000 túi ni lông được phát miễn phí, tương đương 38 triệu chiếc mỗi năm. Phần lớn những chiếc túi này chỉ được sử dụng một lần rồi bị vứt bỏ, dẫn đến tỷ lệ tái chế thấp, chỉ khoảng 11-12% tổng lượng rác thải nhựa và túi ni lông. Toàn quốc, tỷ lệ tái chế nhựa chỉ đạt khoảng 17-27%, trong khi phần còn lại chủ yếu bị chôn lấp hoặc đốt lộ thiên, gây lãng phí tài nguyên và ô nhiễm thứ cấp. Theo Hiệp hội Nhựa Việt Nam, tiêu thụ nhựa bình quân đầu người đã tăng từ 3,8 kg/năm vào năm 1990 lên 41 kg/năm hiện nay, phản ánh sự gia tăng nhanh chóng của lối sống tiện lợi nhưng không bền vững.

Tại các chợ dân sinh và cửa hàng tạp hóa, tình trạng sử dụng túi ni lông vẫn phổ biến. Ở TP. Hồ Chí Minh, ví dụ, các chợ đầu mối như Bình Điền vẫn sử dụng túi ni lông để đựng rau củ, dù giá túi đang tăng do thuế môi trường và nhu cầu chuyển sang vật liệu thân thiện. Tại Hà Nội, chất thải nhựa phát sinh hơn 1.400 tấn/ngày, với hơn 60% là nhựa dùng một lần và túi ni lông, trong đó túi ni lông chiếm 38,5% tổng trọng lượng chất thải nhựa. Những con số này không chỉ phản ánh thực trạng sử dụng mà còn cảnh báo về gánh nặng môi trường mà thế hệ tương lai phải gánh chịu.

Thực trạng sử dụng túi nilon hiện tại đáng báo động tại Việt Nam

II. Tác động của túi ni lông đến môi trường và sức khỏe

Túi ni lông, với thời gian phân hủy từ 500 đến 1.000 năm trong môi trường tự nhiên, là thủ phạm chính gây ra “ô nhiễm trắng”. Đây là thuật ngữ chỉ tình trạng rác thải nhựa làm ô nhiễm đất, nước và không khí. Khi bị chôn lấp, chúng làm thay đổi cấu trúc đất, gây xói mòn, giảm khả năng giữ nước và mất chất dinh dưỡng, ảnh hưởng trực tiếp đến nông nghiệp. Nếu bị vứt bừa bãi, túi ni lông tắc nghẽn cống rãnh, sông ngòi, dẫn đến ngập úng và tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển, gây bệnh cho con người.

Ô nhiễm biển là vấn đề nghiêm trọng nhất. Việt Nam nằm trong top 5 quốc gia thải rác nhựa ra đại dương nhiều nhất thế giới, với túi ni lông và vi nhựa (các mảnh nhựa nhỏ từ sự phân rã) bị động vật biển nhầm lẫn là thức ăn, dẫn đến cái chết hàng loạt cho cá, rùa biển và chim biển. Theo Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) và WB, Việt Nam lãng phí gần 3 tỷ USD mỗi năm vì không tái chế hết rác thải nhựa. Về sức khỏe, việc đốt rác nhựa thải ra khói độc chứa Dioxin và Furan, gây bệnh hô hấp, ngộ độc, ung thư, suy giảm miễn dịch và dị tật bẩm sinh. Vi nhựa còn xâm nhập vào chuỗi thức ăn, ảnh hưởng đến sức khỏe con người qua thực phẩm biển và nước uống.

Tác động của túi ni lông đến môi trường và sức khỏe của con người

III. Chính sách và lộ trình giảm dần và cấm hoàn toàn của nhà nước

Chính phủ Việt Nam đã thể hiện cam kết mạnh mẽ qua Luật Bảo vệ Môi trường 2020 và Nghị định 08/2022/NĐ-CP. Theo đó, từ ngày 1/1/2026, cấm sản xuất và nhập khẩu túi ni lông khó phân hủy sinh học có kích thước nhỏ hơn 50×50 cm. Đến ngày 31/12/2030, dừng hoàn toàn sản xuất, nhập khẩu sản phẩm nhựa dùng một lần (trừ sản phẩm chứng nhận nhãn sinh thái Việt Nam), bao bì nhựa khó phân hủy và sản phẩm chứa vi nhựa, ngoại trừ xuất khẩu hoặc đóng gói sản phẩm bán thị trường.

Tại Hà Nội, Nghị quyết của HĐND TP. Hà Nội (tháng 7/2025) quy định lộ trình cụ thể: Từ 1/1/2026, khách sạn và khu du lịch cấm sử dụng nhựa dùng một lần như bàn chải, dao cạo, mũ tắm; từ 1/1/2027, chợ và cửa hàng tiện lợi không cung cấp miễn phí túi ni lông khó phân hủy; từ 1/1/2028, cấm hoàn toàn sử dụng nhựa dùng một lần và bao bì khó phân hủy tại chợ, cửa hàng (bao gồm túi ni lông và hộp xốp đựng thực phẩm). Đến 1/1/2031, cấm sản xuất và nhập khẩu toàn bộ. TP. Hồ Chí Minh cũng đã triển khai các kế hoạch từ 2018, đạt giảm 70% túi ni lông khó phân hủy tại chợ trong giai đoạn 2024-2025, sau khi loại bỏ hoàn toàn tại siêu thị và cửa hàng tiện lợi từ 2022.

Chính sách và lộ trình giảm dần và cấm hoàn toàn của nhà nước

IV. Xu hướng thay đổi hành vi và nỗ lực từ doanh nghiệp

Dù thực trạng vẫn đáng lo ngại, có những tín hiệu tích cực. Tại chợ Bến Thành (TP. HCM), 100% tiểu thương trang bị túi ni lông tự huỷ sinh học, và lượng khách chọn túi thân thiện ngang bằng túi thông thường. Các chiến dịch “tiêu dùng xanh” đã thay đổi thói quen, với tiểu thương chuyển sang túi giấy hoặc sinh học. Doanh nghiệp như Duy Tân tái chế 49.300 tấn nhựa năm 2025, tăng 50% tiêu thụ nội địa. Liên minh Tái chế Việt Nam (PRO Vietnam) tăng sản lượng tái chế từ 13.000 tấn (2023) lên 64.000 tấn (2024), dự kiến tăng 20-30% năm 2025.

Trong lĩnh vực du lịch, khách sạn sử dụng vật liệu tre, gỗ thay thế nhựa. Thương mại điện tử tăng 30-40% nhu cầu bao bì thân thiện, thúc đẩy công nghệ như nắp dán nhiệt giảm lãng phí. Các ví dụ quốc tế như Singapore (thu phí túi từ 2023), Nhật Bản (2020) và Thái Lan (cấm túi mỏng từ 2020) đang truyền cảm hứng cho Việt Nam.

Xu hướng thay đổi hành vi và nỗ lực từ doanh nghiệp

V. Bao Bì Thành Tiến – Đơn vị chuyên sản xuất bao bì thân thiện với môi trường

Là đơn vị hàng đầu tại Việt Nam, Bao Bì Thành Tiến cam kết cung cấp các giải pháp bao bì thân thiện như túi giấy kraft, túi sinh học phân hủy, hộp carton tái chế và bao bì từ nguyên liệu tự nhiên. Sản phẩm của chúng tôi không chỉ tuân thủ quy định pháp lý mà còn giúp doanh nghiệp giảm chi phí dài hạn thông qua tái sử dụng và tái chế. Chúng tôi hỗ trợ tư vấn miễn phí để chuyển đổi từ túi ni lông sang bao bì xanh, với công nghệ sản xuất hiện đại đảm bảo độ bền và an toàn thực phẩm. Ví dụ, túi sinh học của chúng tôi phân hủy trong 180 ngày, giảm thiểu tác động môi trường mà vẫn giữ tính tiện lợi.

Để thành công, cần sự phối hợp: Chính phủ tăng thuế nhựa khó phân hủy, doanh nghiệp đầu tư công nghệ, người tiêu dùng chọn sản phẩm xanh. Bao Bì Thành Tiến sẵn sàng đồng hành, cung cấp mẫu thử và chương trình khuyến mãi cho khách hàng chuyển đổi.

Bao Bì Thành Tiến – Đơn vị chuyên sản xuất bao bì thân thiện với môi trường

Thực trạng sử dụng túi ni lông ở Việt Nam đang ở mức báo động, nhưng với chính sách rõ ràng và xu hướng thay đổi tích cực, chúng ta có cơ hội đảo ngược tình thế. Từ 1,8 triệu tấn rác nhựa đến hơn 30 tỷ túi ni lông mỗi năm, con số không chỉ là thống kê mà là lời cảnh tỉnh. Bao Bì Thành Tiến kêu gọi mọi người: Hãy chọn bao bì thân thiện, giảm sử dụng nhựa dùng một lần. Cùng nhau, chúng ta có thể xây dựng một Việt Nam không rác thải nhựa, vì sức khỏe cộng đồng và hành tinh. Liên hệ chúng tôi tại https://baobithanhtien.com để đặt những sản phẩm bao bì thân thiện với môi trường.